TÜSİAD

TÜSİAD YAYINLARI

Yanıtlar yapay zekâ ile oluşturulur; hata içerebilir. Resmî bilgi için ilgili yayın ve sayfaları esas alınız.

TÜSİAD-RGE

Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi

Türkiye'nin 10 ihracatçı imalat sanayi sektöründe üretim maliyetlerinin — ara malı, enerji, iş gücü ve finansman — 31 rakip ülkeye kıyasla seyrini her çeyrek ölçen endeks.

SON DEĞER • 2026 Ç1

87,3

−1,5

Önceki çeyreğe göre değişim. 100'ün altı, rakip ülkelere kıyasla maliyet dezavantajını gösterir.

TÜSİAD-RGE 100 = maliyet eşitliği

RGE

85 90 95 100 2025 Ç1 2025 Ç2 2025 Ç3 2025 Ç4 2026 Ç1

Değerler, aşağıda arşivi bulunan çeyreklik TÜSİAD-RGE bültenlerinden alınmıştır.

10
İHRACATÇI IMALAT SANAYI SEKTÖRÜ
35
BELIRLENEN RAKIP ÜLKE
31
ENDEKSE DÂHIL EDILEN ÜLKE
15
SEKTÖR BAŞINA RAKIP ÜLKE
4
İZLENEN MALIYET KALEMI
Ç
ÇEYREKLIK YAYIN TAKVIMI

ENDEKS NASIL OKUNUR

Tek bir oran: rakiplerin maliyeti, Türkiye'nin maliyetine bölünüyor

PAY

Rakip ülkelerin toplulaştırılmış maliyet endeksi

31 ülkenin ABD doları cinsinden üretim maliyeti, ihracat pazarlarındaki ağırlıklarıyla birleştirilir.

PAYDA

Türkiye'nin maliyet endeksi

Aynı yöntemle hesaplanan, dolar cinsinden Türkiye üretim maliyeti endeksi.

SONUÇ

TÜSİAD-RGE

İş gücü verimliliği farkları da eklendiğinde verimlilik düzeltilmiş TÜSİAD-RGEV elde edilir.

> 100

Maliyet avantajı

Türkiye'de üretim, rakip ülkeler ortalamasından daha düşük maliyetli.

= 100

Maliyet eşitliği

Üretim maliyetleri rakip ülkeler ortalamasıyla aynı düzeyde.

< 100

Maliyet dezavantajı

Türkiye'de üretim maliyetleri rakiplerin üzerinde seyrediyor.

MALİYET KALEMLERİ

Endeksi oluşturan dört kalem

Her kalemin ağırlığı, ulusal ve uluslararası kuruluşların girdi-çıktı tablolarından hesaplanır ve sektörden sektöre değişir.

Ara Malı

Sektörün üretimde kullandığı girdilerin fiyat gelişmeleri; bültenlerde endeksi en çok hareket ettiren kalem olarak öne çıkıyor.

  • Tarım, avcılık ve ormancılık girdileri
  • Balıkçılık ve su ürünleri
  • Madencilik ve taş ocakçılığı (enerji vermeyen ürünler)
  • İmalat sanayi sektörlerinden alınan girdiler

İş Gücü

Çalışan başına yapılan brüt iş gücü ödemeleri; ücret gelişmelerinin rakiplerle kıyası.

  • Çalışan başına brüt iş gücü ödemeleri
  • Ortalama brüt ücret seviyesi (ülke bazında)

Enerji

Enerji veren girdilerin fiyatları; enerji yoğun sektörlerde belirleyici kalem.

  • Madencilik — enerji veren ürünler (kömür, linyit)
  • Kok ve rafine petrol ürünleri
  • Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme

Finansman

Reel sektörün kullandığı ticari kredilerin maliyeti ve ihtiyaç duyulan finansman miktarı.

  • Özel sektör ticari kredi faiz oranı
  • Sektörün finansman ihtiyacı (girdi-çıktı tablolarından)

SEKTÖREL GÖRÜNÜM • 2026 Ç1

10 sektörde çeyreklik yön

Her sektör kendi 15 rakibiyle kıyaslanır. Satıra dokunarak sektörün çeyreklik değerlendirmesini görüntüleyin.

Yön ve öne çıkanlar, 2026 Ç1 sektörel bülteninin açıklanan sonuçlarını yansıtır; sektör bazında endeks değerleri için bültene bakınız.

ÇEYREK DEĞERLENDİRMESİ

Ana metal sanayii

Rekabet gücü arttı

2026 ilk çeyreğinde incelenen 10 sektör içinde rekabet gücünü artıran tek sektör oldu.

Motorlu kara taşıtları

Rekabet gücü zayıfladı

Genel zayıflamaya rağmen endeks kapsamındaki görece güçlü konumunu koruyor.

Gıda ürünleri

Rekabet gücü zayıfladı

Bültende rekabet gücü kaybının belirginleştiği sektörler arasında sayılıyor.

Kimyasallar ve kimyasal ürünler

Rekabet gücü zayıfladı

Bültende rekabet gücü kaybının belirginleştiği sektörler arasında sayılıyor.

Kauçuk ve plastik ürünler

Rekabet gücü zayıfladı

Bültende rekabet gücü kaybının belirginleştiği sektörler arasında sayılıyor.

Elektrikli teçhizat

Rekabet gücü zayıfladı

Bültende rekabet gücü kaybının belirginleştiği sektörler arasında sayılıyor.

Tekstil, giyim ve deri

Rekabet gücü zayıfladı

İş gücü yoğun yapısıyla endeksin en altında yer alıyor.

Metalik olmayan mineral ürünler

Rekabet gücü zayıfladı

İhracatçı imalat sanayi genelindeki rekabet gücü zayıflaması içinde yer aldı.

Fabrikasyon metal ürünleri

Rekabet gücü zayıfladı

İhracatçı imalat sanayi genelindeki rekabet gücü zayıflaması içinde yer aldı.

Makine ve ekipman

Rekabet gücü zayıfladı

İhracatçı imalat sanayi genelindeki rekabet gücü zayıflaması içinde yer aldı.

Sektörel sonuçların tamamı için aşağıdaki 2026 Ç1 sektörel bültenine bakınız.

YÖNTEM

Endeks nasıl hesaplanıyor?

  1. Kapsam ve rakip ülke seçimi

    TÜSİAD Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi (TÜSİAD-RGE), Türkiye'nin 10 ihracatçı imalat sanayi sektörü özelinde rakip ülkelere kıyasla üretim maliyetlerindeki (ara malı, enerji, iş gücü, finansman) gelişmeleri takip etmek amacıyla oluşturulmuştur. Rakip ülkeler, Türkiye'nin ihracat yaptığı ana pazarlar dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu kapsamda incelenen sektörlerin her biri için 15, sektörler genelinde ise 35 rakip ülke belirlenmiş; verisi elde edilebilen 31 ülke endeks hesaplamalarına dâhil edilmiştir.

  2. Hesaplama yöntemi

    Rakip ülkeler ve Türkiye için maliyet bileşenleri ve ağırlıkları, ulusal ve uluslararası kuruluşların girdi-çıktı tabloları kullanılarak hesaplanmıştır. Üretici fiyat endeksleri, ortalama brüt ücret seviyesi, enerji fiyatı, özel sektör kredi faiz oranı ve döviz kuru verileri derlenerek her ülke için yerel para cinsinden üretim maliyeti endeksi oluşturulmuş; karşılaştırılabilirlik için endeks değerleri ilgili ülkenin ABD doları kuruna bölünmüştür. Rakip ülkelere ait toplulaştırılmış endeksin Türkiye maliyet endeksine bölünmesiyle TÜSİAD-RGE elde edilmiştir.

  3. Verimlilik düzeltmesi (TÜSİAD-RGEV)

    Rakip ülkeler ve Türkiye için hesaplanan iş gücü verimliliğinin endekse dâhil edilmesiyle verimlilik düzeltilmiş endekse (TÜSİAD-RGEV) ulaşılmıştır. Böylece maliyet gelişmeleri, üretkenlik farklarını da hesaba katan bütünlüklü bir rekabet gücü ölçüsüne dönüşmektedir.

Metodolojik Doküman

Endeksin kapsamı, rakip ülke seçimi, maliyet kalemleri ve hesaplama yönteminin tam açıklaması.

Veri Seti

Endeks serilerinin tamamı, araştırmacıların kullanımına açık Excel formatında.

YAYIN ARŞİVİ

Çeyreklik bültenler

  1. 2026 Ç1 SEKTÖREL BÜLTEN 18 Haziran 2026

    TÜSİAD-RGE Sektörel Sonuçlar — 2026 1. Çeyrek

    Endeksin sektörel sonuçları ilk kez 18 Haziran 2026'daki Yüksek İstişare Konseyi toplantısında, TÜSİAD Baş Ekonomisti Gizem Öztok Altınsaç moderasyonunda Prof. Dr. Hakan Kara, Dr. Şeref Saygılı ve Oğuz Atuk'un katılımıyla tanıtıldı. 2026 ilk çeyrek analizleri, ihracatçı imalat sanayinin genelinde rekabet gücünde zayıflamaya işaret ediyor: incelenen 10 sektör içinde rekabet gücünü artıran tek sektör ana metal olurken; gıda, kimya, kauçuk-plastik ve elektrikli teçhizatta kayıp belirginleşti. Motorlu kara taşıtları görece güçlü konumunu korurken, iş gücü yoğun tekstil-giyim-deri endeksin en altında yer aldı. Bülten, sektörler arası ayrışmada enerji ve iş gücü maliyet paylarındaki farklılıkları belirleyici unsur olarak ortaya koyuyor.

  2. 2026 Ç1 ÇEYREKLIK BÜLTEN 26 Haziran 2026

    TÜSİAD-RGE Bülteni — 2026 1. Çeyrek

    2026 ilk çeyreğinde TÜSİAD-RGE, bir önceki çeyrekteki 88,8 değerine kıyasla %1,7 gerileyerek 87,3 seviyesinde gerçekleşti ve tarihsel olarak düşük düzeylere yakın seyrini sürdürdü. Yurt içi enerji maliyetlerinin olumlu seyrine rağmen, ara malı ve iş gücü maliyetlerindeki artışın rakip ülkelerin üzerinde gerçekleşmesi gerilemede belirleyici oldu. Bu bültenle birlikte sektörel RGE sonuçları da düzenli yayın takvimine alındı: 10 sektör içinde rekabet gücünü artıran tek sektör ana metal olurken gıda, kimya, kauçuk-plastik ve elektrikli teçhizatta kayıp belirginleşti.

  3. 2025 Ç4 ÇEYREKLIK BÜLTEN 26 Mart 2026

    TÜSİAD-RGE Bülteni — 2025 4. Çeyrek

    2025 dördüncü çeyreğinde TÜSİAD-RGE, bir önceki çeyrekteki 90,1 değerine kıyasla %1,5 gerileyerek 88,8 seviyesinde gerçekleşti. Yurt içi enerji maliyetlerinin olumlu seyrine rağmen ara malı ve iş gücü maliyetlerinin rakip ülkelerin üzerinde artması belirleyici oldu; iş gücü verimliliği rakiplerin üzerinde artmaya devam etse de rekabet gücü üzerinde belirgin etki yaratmadı. Yıllık bazda ise endeks %2,9 yükseldi: ara malı kalemi 2,6 puanla en büyük katkıyı yaptı, iş gücü 0,4 puan ekledi, enerji 0,1 puan düşürdü. Buna rağmen endeks, 2015'ten başlayan serinin en düşük seviyelerine yakın seyrediyor.

  4. 2025 Ç3 ÇEYREKLIK BÜLTEN 25 Aralık 2025

    TÜSİAD-RGE Bülteni — 2025 3. Çeyrek

    2025 üçüncü çeyreğinde TÜSİAD-RGE 89,4'ten 90,1'e yükselerek yılbaşından bu yana süren toparlanmayı üçüncü çeyreğe taşıdı ve serinin son iki yıldaki en yüksek değerine ulaştı. Küresel enerji fiyatlarındaki ılımlı seyir ve ara malı maliyetlerinin rakiplere paralel gitmesi iyileşmeyi destekledi; iş gücü maliyet artışı ise rakiplerden hızlı seyrederek endeksin 100 eşiğine yaklaşmasını sınırlayan ana unsur oldu. Bülten, verimlilik artışının ücret artışlarını karşılama oranını rekabet gücünün önümüzdeki dönemdeki belirleyicisi olarak öne çıkarıyor.

  5. 2025 Ç2 ÇEYREKLIK BÜLTEN 25 Eylül 2025

    TÜSİAD-RGE Bülteni — 2025 2. Çeyrek

    2025 ikinci çeyreğinde TÜSİAD-RGE 87,5'ten 89,4'e yükselerek belirgin bir iyileşme kaydetti. Küresel emtia fiyatlarındaki gerileme ara malı maliyetini rakiplere kıyasla aşağı çekerken, yurt içi enerji maliyetlerinin olumlu seyri de katkı verdi. Yüksek ticari kredi faizleri nedeniyle finansman kalemi rakiplerle arasındaki en olumsuz açığı korudu. Bülten, iyileşmenin büyük ölçüde girdi fiyatlarındaki konjonktürel rahatlamaya dayandığını ve kalıcılığı için verimlilik kazanımlarının sürmesi gerektiğini değerlendiriyor.

  6. 2025 Ç1 ÇEYREKLIK BÜLTEN 26 Haziran 2025

    TÜSİAD-RGE Bülteni — 2025 1. Çeyrek (İlk Yayın)

    TÜSİAD Maliyet Bazlı Rekabet Gücü Endeksi'nin kamuoyuyla paylaşılan ilk bülteni. Türkiye'nin temel ihracat pazarlarındaki maliyet bazlı rekabet şartlarının veri temelli tartışılması amacıyla hazırlanan endeks, 2015 yılının ilk çeyreğinden başlayan çeyreklik seriyle yayımlandı. 2025 ilk çeyreğinde endeks 87,5 ile tarihsel ortalamasının belirgin altında ölçüldü; bülten, son yıllardaki kaybın ağırlıklı olarak iş gücü ve ara malı maliyetlerinin rakip ülkelerden hızlı artmasından kaynaklandığını ortaya koyuyor ve endeksin her çeyrek sonunda düzenli açıklanacağını duyuruyor.